Khi giáo sư hướng dẫn gọi điện đến, cậu của cô đã cầm sẵn nén nhang, đứng trước hai ngôi mộ hoang vắng này.
Khói hương nghi ngút.
“Thầy ạ?” Triệu Mạn đi sang một bên để nghe điện thoại.
Đầu dây bên kia, giọng nói của thầy tràn ngập uy nghiêm, hỏi cô khi nào quay lại, nói rằng anh ấy có một người bạn học cũ đến thành phố Chân, lại còn là ông trùm của một công ty tư bản, bảo cô mau chóng trở về để kịp cùng đi ăn tối vào tối mai, sau đó xem xem có thể tiện thể giới thiệu cho cô một công việc tốt ở Thân Thành hay không.
“Vâng ạ, em cảm ơn thầy.” Triệu Mạn tươi cười đồng ý.
Sau khi cúp điện thoại, cô lại quay về trước ngôi mộ.
Cậu của cô đã thắp xong nhang đèn và đốt giấy tiền vàng mã ở phía trước, cơn gió thổi qua khiến lửa cuộn thành một vòng tròn trước mộ.
“Đây là mộ của nhà Trần Nhị Oa.” Cậu nói.
“Vâng.” Triệu Mạn đáp.
“Dập đầu đi.”
“Dạ.” Triệu Mạn quỳ xuống, dập đầu lạy mấy cái thật kêu.
Mấy ngày này là tết Thanh Minh. Triệu Mạn đang học năm ba thạc sĩ, đã nộp bản thảo luận văn cuối cùng, nên mấy ngày nay đặc biệt xin nghỉ để về quê ngoại tảo mộ.
“Cứ lạy đi…” Cậu tiếp tục câu chuyện dang dở: “Mặc dù hai ngôi mộ này là của nhà Trần Nhị Oa hàng xóm, nhưng nhà bọn họ đã không còn ai nữa rồi. Bậc con cháu các con giúp dập đầu một cái cũng được.”
“Vâng ạ.” Triệu Mạn không nói hai lời, lại dập đầu thêm một cái. Ngọn lửa bén vào tóc cô, cô thốt lên một tiếng “A”, sau đó quỳ trên mặt đất xót xa túm lấy lọn tóc của mình.
“Hồi mới giải phóng, từng có người nói phong thủy bên phía nhà ngoại con rất tốt, sau này mảnh đất này nhất định sẽ sinh ra một vị quan lớn.”
Có lẽ bản thân không khí tết Thanh Minh đã khiến con người ta dễ sinh lòng cảm thán, cậu nhìn ngọn lửa thở dài, lại nhắc đến câu chuyện xưa mà năm nào ông ấy cũng kể: “Năm đó Trần Nhị Oa từ nhỏ đã học hành rất xuất sắc, bọn cậu cứ ngỡ người được nhắc đến chính là cậu ấy. Hơn hai mươi năm trước, cậu ấy đã thi đỗ vào đại học A...”
“Ở đây cũng có người từng thi đỗ vào đại học A sao? Sao trước đây con chưa từng nghe mọi người nhắc đến vậy?” Triệu Mạn tiếp lời.
Đại học A, vậy là cùng trường với giáo sư hướng dẫn rồi, thật trùng hợp. Chuyện này hình như hồi nhỏ Triệu Mạn đã từng nghe qua, nhưng dường như cũng chưa từng. Cô cảm thấy có chút ấn tượng mơ hồ, nhưng khi nghĩ kỹ lại thì không tài nào nhớ nổi, chỉ kinh ngạc hỏi lại.
“Ngôi làng này cũng đã từng sản sinh ra không ít người có học thức đấy.” Cậu chỉ nói vậy.
“Năm đó Trần Nhị Oa học rất giỏi, thầy Tần ở trường tiểu học trong làng cũng nói cậu ấy là một thiên tài, nhưng sau khi đến Bắc Kinh thì không thấy cậu ấy quay về nữa.”
Dì của cô cũng đi tới, cắm nén nhang trên tay xuống trước mộ, rồi nói theo: “Lúc đó tiền lộ phí để cậu ấy đi Bắc Kinh, dì nhớ là do cả làng đã góp cho đấy. Thời đó ai cũng nghèo, chỉ có thể gom góp được vài ngàn tệ. Mạn Mạn à, lúc đó mẹ con đi làm sớm, mới đi làm được vài tháng, đã đưa hết tiền lương cho cậu ấy rồi. Tiền lương của mẹ con khi đó hình như cũng chỉ có vài trăm tệ thôi...”
Triệu Mạn không nói gì, chỉ cầm lấy lọn tóc của mình rồi xót xa nhìn ngắm.
“Đúng vậy, cậu ấy đi rồi thì không thấy trở về nữa.”
Cậu đứng bên cạnh mộ tháo cuộn pháo, vẫn còn thở dài: “Cũng không biết là còn sống, hay đã chết rồi.”
Ngọn lửa táp vào chân cậu, ông ấy lùi lại một bước, nén nhang trên tay tỏa ra một làn khói thẳng tắp: “Hy vọng cậu ấy vẫn còn sống. Trần Bình, Chu Tú…” Ông ấy nói với hai nấm mồ: “Hai người ở trên trời có linh thiêng, cũng phải phù hộ cho Trần Nhị Oa nhà hai người ở bên ngoài được thuận buồm xuôi gió.”
“Cậu ấy không có thời gian về tảo mộ cho hai người, chúng tôi sẽ tảo mộ thay.”
“Mạn Mạn cũng đã dập đầu thay cậu ấy rồi.”
Gió cuốn lên, trên núi chỉ có hai ngôi mộ hoang vắng nằm lặng lẽ. Lửa mỗi lúc một lớn, khói xanh cuộn lên tận trời cao.
Không có ai trả lời.
“Trần Nhị Oa đúng là mệnh khổ.”
Nhìn khói một lúc, cậu đột nhiên thở dài: “Lúc đó điều kiện y tế không tốt, cũng không biết Trần Bình và Chu Tú đã mắc bệnh gì. Nghèo mà, cũng chẳng có tiền chạy chữa. Dù sao thì Chu Tú cũng cứ đau ốm dặt dẹo suốt. Còn Trần Bình, hôm đó buổi sáng vẫn còn ra đồng làm việc, buổi trưa về nói là không ăn nổi cơm, đến tối thì qua đời.”
“Mấy ngày sau Chu Tú cũng tự mình uống thuốc mà đi.”
“Khi đó Trần Nhị Oa vẫn đang học trường trung học số 1 trên thành phố. Bọn cậu gọi cậu ấy về lo tang sự. Cậu ấy chôn cất cho cha mẹ xong, nói là không đi học nữa mà muốn ra ngoài làm thuê. Ông bà ngoại của con và thầy giáo của cậu ấy không đồng ý, nói cậu ấy đã học đến lớp mười hai rồi, thành tích lại tốt như vậy. Dù thế nào cũng phải chắt móp chút lương thực cho cậu ấy, để cậu ấy thi đại học.”
“Sau đó thì thi đỗ.”
“Sau đó nữa, làng chúng ta mới góp tiền lộ phí cho cậu ấy đến Bắc Kinh.”
“Và sau đó thì không thấy người quay về nữa.”
“Rốt cuộc cậu ấy có đi học hay không? Bọn cậu cũng không biết.”
“Dù sao thì người cũng biệt tích rồi.”
Phía dưới, tràng pháo mười ngàn viên thuộc về phần mộ tổ tiên nhà họ Lưu đã được đốt lên, tiếng pháo nổ hòa lẫn với tiếng cười đùa ầm ĩ của các em trai em gái, vang vọng giữa mấy ngọn núi. Khói xanh tỏa ra, những vòng khói màu lam tản mác khắp nơi.
Trời cao đất rộng.
Cảnh tượng vô cùng rộng lớn.
“Vậy sao anh ấy lại gọi là Trần Nhị Oa ạ? Thế Trần Đại Oa nhà anh ấy đâu?”
Triệu Mạn nhìn thấy mấy bông hoa mạn đà la nở bên cạnh mộ trông rất đẹp, bèn lấy điện thoại ra chụp ảnh, sau đó hỏi thêm một câu.
“Trần Đại Oa à. Đại Oa lúc bảy, tám tuổi xuống khe núi bơi lội, bị chết đuối rồi.” Dì nói: “Cho nên mới bảo số mệnh của người nhà họ đều rất khổ.”
“Nếu Đại Oa còn sống thì cũng bằng tuổi cậu con rồi, gần năm mươi rồi đấy.”
“Đúng vậy.”
Cậu đi ra xe lấy thêm một bánh pháo năm trăm viên đặt vào giữa hai ngôi mộ của nhà họ Trần, miệng vẫn lẩm bẩm: “Lúc đó nhà bọn họ có nuôi một con chó, còn cắn Mạn Mạn một miếng. Con có nhớ không? Cái vết sẹo trên mặt con chính là do chó nhà họ cắn đấy.”
“A.”
Triệu Mạn sờ lên mặt mình.
Bên má phải của cô quả thực có một vết sẹo mờ. Và câu chuyện “bị chó nhà hàng xóm cắn” này, Triệu Mạn đã được nghe rất nhiều lần rồi.
“Lúc đó Trần Nhị Oa mười tám tuổi, đang học lớp mười một, cậu ấy đã bế con đi bộ suốt hai tiếng đồng hồ đường núi để lên trấn tiêm phòng. Chắc chắn con không nhớ nổi rồi.”
“Con không nhớ ạ.” Triệu Mạn phụ họa theo.
Chi tiết này quả thực là lần đầu tiên cô được nghe kể.
“Nếu Trần Nhị Oa còn sống…” Cậu cầm nhang đi châm pháo: “Năm nay cũng đã bốn mươi ba tuổi rồi.”
“Sinh cùng năm với dì đấy.” Dì nói thêm.
“Cậu ơi, mọi người không nhớ tên thật của người ta sao?” Triệu Mạn lại cười: “Suốt ngày cứ gọi Nhị Oa, Nhị Oa mãi.”
“Tên là gì ấy nhỉ, ơ, có phải là Trần…”
Lúc này tiếng pháo lại đột nhiên vang lên dữ dội, vang vọng khắp núi rừng. Cái tên phía sau chữ “Trần” kia, rốt cuộc Triệu Mạn cũng không thể nghe rõ được.
Sau khi trở về từ chuyến tảo mộ trên núi, một hoạt động ý nghĩa như vậy đương nhiên cần phải đăng một bài viết lên vòng bạn bè rồi!
Ngày hôm sau trước khi lên máy bay, Triệu Mạn đăng tải vài bức ảnh, hoa mạn đà la đang nở rộ tuyệt đẹp, căn nhà của bà ngoại cũng thấp thoáng hiện ra phía xa.
Lại đặt thêm một cái tiêu đề “Thanh Minh đạp thanh” là trở nên hoàn hảo rồi.
“Lên máy bay rồi, em tắt máy trước đây.”
“Được rồi.”
Vừa ngồi vững trên ghế máy bay, sau khi nói lời tạm biệt với bạn trai Lý Côn và đăng xong dòng trạng thái, Triệu Mạn tắt máy rồi bỏ điện thoại vào túi xách. Suy nghĩ một lát, cô lại lấy gương ra xem. Cô gái trong gương trẻ trung, thanh tú, gương mặt căng tràn nhựa sống.
Thật xinh đẹp.
Giống như sực nhớ ra điều gì đó, cô lại đặc biệt ngắm nhìn vết sẹo bên má phải của mình. Nếu không nhìn kỹ, thực ra không thể thấy rõ nữa.
Năm nay cô học thạc sĩ năm cuối, công việc đã ký kết hợp đồng xong xuôi, tính cách thực ra cũng có chút lười biếng. Bạn trai Lý Côn học khoa Luật, cũng là thạc sĩ năm cuối, đã ký hợp đồng với một văn phòng luật ở Thân Thành và đã đến đó thực tập trước hai tháng.
Vận may của cô cũng khá tốt. Giáo sư hướng dẫn của cô bề ngoài tuy có vẻ nghiêm khắc nhưng thực ra đối xử với cô rất tốt. Thầy không bóc lột sinh viên như trâu ngựa, không gây khó dễ về luận văn, thậm chí khi tự mình đăng bài nghiên cứu còn để cô đứng tên tác giả thứ ba, giúp cô tốt nghiệp mà không gặp chút áp lực nào. Hiện tại sắp tốt nghiệp, thầy còn giúp đám trâu ngựa tìm việc làm.
Chuyên ngành của Triệu Mạn vốn dĩ đã nam nhiều nữ ít, nhu cầu tuyển dụng nữ giới lại càng ít hơn. Lúc đầu giáo sư hướng dẫn đã dùng hết khả năng của mình để giúp cô ký hợp đồng với Viện nghiên cứu 3282, chỉ là bạn trai Lý Côn của cô lại ký hợp đồng ở Thân Thành. Bản thân Triệu Mạn chưa nói gì, nhưng giáo sư hướng dẫn lại canh cánh trong lòng việc này, chẳng thế mà thầy ấy lại gọi điện bảo cô mau chóng quay về để tiến cử cho cô một công việc khác.
Đây cũng là lý do thầy ấy muốn cô cùng tham dự bữa cơm tối nay.
Thầy ấy không muốn chia cắt đôi uyên ương.
Soi gương một chút, lúc cất chiếc gương lại vào túi, Triệu Mạn sờ sờ vào chiếc túi thơm treo trên túi xách, đầu ngón tay lại chạm phải một vật gì đó cứng cứng.
Thế là cô lần tìm, lấy món đồ trong túi ra ngắm nghía một lát.
Đó là một chiếc bình hoa nhỏ chỉ bằng lòng bàn tay.
Chiếc bình dáng cổ thiên nga với họa tiết hoa văn dây leo trên nền đỏ, trông vừa cổ kính vừa nhỏ nhắn. Lắc nhẹ một cái, không biết thứ gì đựng bên trong chuyển động tạo ra tiếng kêu leng keng giòn giã. Đây là món đồ hôm qua cô nhặt được ở căn nhà cũ bên cạnh nhà bà ngoại – cũng chính là nhà của Trần Nhị Oa.
Hôm qua đúng lúc cả nhà đều có mặt, ổ khóa nhà Trần Nhị Oa hàng xóm đã rỉ sét hỏng mất, cậu nói là sẽ thay cho cậu ấy một cái khóa mới. Trước khi thay khóa, mọi người đều đi vào trong xem thử một vòng. Điện đã bị cắt từ lâu, mái nhà của nhà Trần Nhị Oa đã hỏng mất một nửa, ánh nắng chiếu qua lỗ hổng giữa những viên ngói, thắp sáng cả căn phòng.
Cả gia đình họ Lưu đều vào trong xem. Từ cửa chính nhà họ Trần đi vào là phòng khách, bên trái là phòng ngủ, bên phải là nhà bếp. Nội thất đơn sơ, bàn ghế đều đã mục nát gần hết, trong phòng ngủ bên trái có một chiếc bàn khập khiễng. Trên bàn có một chiếc hộp sắt. Hộp cũng không khóa, bên trong là những xấp bằng khen, trải qua mưa nắng đã bị mục mục nát, ngay cả tên cũng không còn nhìn rõ được nữa.
Bên cạnh chiếc hộp sắt đặt chiếc bình hoa nhỏ này. Nó phủ đầy bụi bặm. Cầm lên lắc thử, không biết bên trong có thứ gì mà cứ kêu leng keng. Bên cạnh còn đặt một chiếc túi thơm, thêu một chùm nho, kèm theo một chữ “Trần” thêu nguệch ngoạc.
Mọi người còn cầm chiếc bình hoa lên nghiên cứu một hồi xem “Liệu có phải là đồ cổ hay không”.
Tất nhiên không phải đồ cổ rồi.
Hơn hai mươi năm trước mọi người đều nghèo đến mức không có quần áo để mặc, nhà Trần Nhị Oa nghèo đến mức quần áo vá chằng vá đụp, trong nhà làm sao có thể có đồ cổ được? Hơn nữa dưới đáy bình còn dùng bút lông viết một chữ “Trần” theo lối chữ hiện đại rất lớn, dưới ánh nắng lọt qua khe ngói, nó hiện lên rõ mồn một.
Mọi chuyện đã rõ ràng.
Đây chỉ là một chiếc bình hoa bình thường mà thôi.
Triệu Mạn cầm chiếc bình lắc đi lắc lại một hồi lâu, các em trai em gái cũng cười đùa hớn hở lần lượt chuyền tay nhau lắc. Đến khi mọi người thay khóa xong và đã lái xe về nhà, Triệu Mạn mới phát hiện ra không biết ai đã mang chiếc bình nhỏ này ra ngoài, rửa sạch sẽ rồi vứt ở hàng ghế sau xe nhà cô.
Bên cạnh bình hoa còn đặt chiếc túi thơm.
Chiếc bình này thực sự rất đẹp.
Ngay cả chiếc túi thơm cũng vậy.
Như bị ma xui quỷ khiến, trước khi xuất phát, Triệu Mạn đã treo chiếc túi thơm lên túi xách bằng len bảy sắc cầu vồng của mình, còn tiện tay nhét luôn chiếc bình hoa nhỏ vào trong túi len. Cô nghĩ mang về để cắm vài bông hoa cũng tốt – Dù sao thì Trần Nhị Oa cũng đã mất tích rồi, sẽ không bao giờ quay lại nữa.
Hôm qua, cô cũng đã dập đầu thay anh ấy rồi mà.